ادبیات ایرانی « قسمت دوم »

منوچهر آتشی

    منوچهر آتشی شاعر معاصر در سال 1310خورشیدی در روستای «دهرود»از توابع بوشهر به دنیا آمد . تحصیلات ابتدایی را در روستای خود به پایان رساند و برای ادامه تحصیل به بوشهر رفت و پس از پایان دوره اول متوسطه ، عازم شیراز شد . دوره دوم متوسطه را در دانشسرای مقدماتی شیراز تکمیل کرد . از سال 1332با انتشار مقالاتی در نشریه هایی از جمله خوشه ، امید ایران ، فردوسی و ... فعالیتهای ادبی خود را آغاز کرد .

    در سال 1332 به استخدام وزارت آموزش و پرورش درآمد و برای تدریس راهی زادگاهش شد . شش سال به تدریس اشتغال داشت ، پس از آن دوباره برای ادامه تحصیل راهی تهران و در دانشسرای عالی در رشته زیبان و ادبیات انگلیسی ، موفق به دریافت مدرک لیسانس شد و کار تدریس تا هنگام بازنشستگی در تهران ادامه داد .

    در سالهای پایانی خدمت ، ذوق و قریحه شاعری او را به رادیو و تلویزیون هدایت کرد و تا هنگام بازنشستگی در انتشارات این سازمان مشغول به کار بود .

    اشعار آتشی بسیار شیرین و پر معنا هستند که هم در قالب کهن و هم جدید سروده شده اند . در اشعارش با وجود سالها دوری از محیط روستایی زادگاهش ، صداقت و لطف روستایی کاملا احساس می شود .

از اشعار اوست :

ای شعر ، ای سپیده مهتابهای دور

دامن بکش به مایه تاریک خاطرم

هر شب ، چو دختران پریزاد رودها

عریان بیا ، به جنگل خاموش دفترم

ادبیات ایرانی « قسمت اول »

حکیم ابوالقاسم فردوسی که بود ؟

    او که از ستاگان قدر اول آسمان ادب و فرهنگ ایران بلکه جهان است شاهنامه را آفرید و با خلق این شاهکار ادبی برای همیشه ایران زمین را سربلند و جاوید ساخت . شاهنامه اثر فردوسی یک اثر اسطوره ای است و در جهان فقط کشورهای باستانی می توانند اسطوره داشته باشند و حماسه خلق کنند . کشورهای جدید و مدرن مانند آمریکا که دارای تمدن طولانی نیستند هیچ نمی توانند اسطوره داشته باشند بنابراین سرزمین های باستانی و متمدن ، با تمدنی چندین هزار ساله مانند ایران ، یونان ، هند ، ایتالیا (رم) و ... می توانند حماسه ساز باشند . مگر نابغه ای مانند حکیم فردوسی وجود داشته باشد که در حدود 10 قرن پیشتر بتوانند آن حماسه ها و آن اساطیر را به نظم بکشند :

بر آورم از نظم کاخی بلند          کز باد و بارنش نیاید گزند

    نوشتن بیوگرافی فردوسی کار مهمی نیست کتابهای زیادی در مورد سرنوشت ، سال تولد ، مرگ ، روش زندگانی و ... فردوسی به زبانهای زنده دنیا نوشته و ترجمه شده است ولی آنچه مهم است شاهنامه فردوسی است . شاهنامه در میان آثار برجسته دنیا در زمره شاهکارهای ادبی جهان محسوب می شود که راز توفیق و شاهکار بودنش همانند نظایر جهانی اش ناگشوده مانده است . موضوع کتاب ، افسانه ها و داستانهای کهنی است که به عنوان سرگذشت قوم آریا از زمانهای بسیار دور سینه به سینه به آیندگان رسیده است .

    محدوده زمانی این داستانها از آغاز آفرینش جهان و انسان و نخستین شاهان ایران تا عصر پهلوانیها و پیروزی های ایرانیان کهن در تاریخ اشکانی و سر انجام آخرین امپراطور ساسانی است . همانطور که گفتیم در بین اشکال و انواع شعر و نظم ادبی شاهنامه در زمره حماسه تقسیم می شود . حماسه نوعی شعرهای روایتی است مبتنی بر بیان اعمال قهرمانی و افتخارات نژادی یک ملت .

    فردوسی در زمان سلطان محمود غزنوی و معاصر با وی زندگی می کرده است . زمانی که ترکها بر فارسها حکومت می کرده اند و سلطان محمود غزنوی که ترک و سنی متعصبی بوده است و با شاهنامه سخت مخالف . چرا که سراسر شاهنامه پیروزی نژاد فارس بر نژاد ترک و برتری فارس بر ترکان است . سراسر شاهنامه پیروزی ایران بر توران می باشد . در شاهنامه برنده فارس است و برنده ایران است نه ترک نه توران . داستانهای شاهنامه هر کدام موضوع و هدف خاص خود را دنبال می کنند که همانا پیروزی ایران و ایرانیان است . شاید یکی از معروفترین داستانهای شاهنامه که همین هدف (پیروزی ایران) را دنبال می کند ، داستان با بهتر بگوییم تراژدی (سوگنامه=غمنامه) رستم وسهراب می باشد و یا رستم و اسفندیار .

خانم شهلا شریف - گروه نویسندگان جابان